تبلیغات
دكترسیدمحسن اصغری نكاح، استادیاردانشگاه فردوسی مشهد، - گزارش سمینار تخصصی نقد و بررسی کتاب های شبه آموزشی

آنچه در ذیل می آید گزارش  خبرنگار روزنامه قدس آنلاین است از اهم آنچه در سمینار علمی تخصصی نقدو بررسی کتاب های کمک آموزشی نامناسب مطرح شده است ، شایان ذکر است این سمینار به همت انجمن علمی دانشجویان دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در بیستم آبان در دانشکده برگزارگردید، علاقمندان می توانند با مطالعه این گزارش با مباحث کلی این نشست آشنا شوند

سایه کتاب های کمک آموزشی بر کتاب های درسی

کتاب های درسی کارشناسی شده اند

کتاب های شبه آموزشی  همچون فست فود هستند

تجارت شبه آموزشی برای برخی سود و  برای نسلی سوگ دارد

همه در راستای یک هدف!

گروه جامعه - محبوبه علی‌پور(قدس آنلاین / کد خبر: 167608)

ترویج و به کارگیری کتابهای کمک آموزشی نامناسب در تعارض با اهداف تعلیم وتربیت است. دکتر سید محسن اصغری نکاح با بیان این مطلب در نشست تخصصی «سایه سنگین فعالیتهای شبه آموزشی بر تعلیم و تربیت» گفت: ...این کتاب‌ها چند دهه پیش برای رفع کاستی‌های آموزشی و برای آمادگی کنکور رواج داشت، اما حال به دوره ابتدایی نیز رسوخ کرده و حتی جهت گیری آموزشی را تحت تأثیر قرار داده است. این استاد دانشگاه فردوسی مشهد با تاکید بر ضرورت آسیب‌شناسی گسترش چنین محصولاتی افزود: هدف از تعلیم و تربیت پرورش علمی نسلی کنجکاو، پژوهشگر، خلاق وعلاقه‌مند به مطالعه است، در حالی که تأکید بر شیوه فراگیری کتابهای آموزشی، دانش آموزان را افرادی علاقه‌مند به تست زنی و متکی به حفظیات بار می‌آورد. دکتر اصغری نکاح با تأکید بر نواقص کتابهای کمک آموزشی در آموزش جنبه‌های اجتماعی و هویتی کودکان گفت: رواج این ابزار‌ها بی‌عدالتی آموزشی را یادآوری می‌کند، چنانکه افرادی که توان اقتصادی و امکان دسترسی بیشتر به این کتاب‌ها را دارند از آن‌ها بهره می‌برند و دیگران که چنین فرصتهایی را در اختیار ندارند، محروم می‌شوند. وی ادامه داد: برخی از این مدارس برای ورود و قبولی دانش آموزان در دانشگاه یا المپیاد‌ها از اینگونه منابع استفاده می‌کنند. دکتر اصغری با تاکید بر اینکه کتابهای کمک آموزشی همانند فرزند خوانده‌ای است که جایگاه فرزند اصلی را گرفته، گفت: کتابهای درسی ما از آنجا که توسط تیمهای کارآمد تالیف می‌شود به لحاظ میانگین ارزشگذاری، قابل قبول است، چنانکه این آثار می‌توانند نیازهای آموزشی و تربیتی دانش‌آموز را رفع کند، اما در برخی مدارس با گسترش محصولات کمک آموزشی، کتابهای درسی به حاشیه رفته است؛ تأسف بار اینجاست که چنین محصولاتی، کارکرد آثار علمی و زیر بنایی تربیتی را نیز تحت تأثیر قرار داده‌اند. چنانکه بنابر بررسی‌ها تیراژ آثار مزبور به 10 هزار تا نمی‌رسد، ولی کتابهای کمک آموزشی تجاری با ده‌ها هزار تیراژ، اشتهای کاذب ایجاد می‌کند. این عضو هیات علمی دانشگاه اضافه کرد: وضعیت گسترش کتابهای کمک آموزشی همانند رشد تغذیه فست فوتی است. در حالی که صاحبنظران از مصرف چنین مواد خوراکی توسط کودکان تأکید داشته و آن را فاقد ارزش غذایی و باعث تغییر ذایقه می‌دانند. فزونی بی‌حساب کتابهای کمک آموزشی نیز مضرات بسیاری را بر نظام آموزشی و فرهنگی جامعه تحمیل کرده است؛ برای مثال بسیاری از والدین برای تهیه ابزار کمک آموزشی سودمند، تنگناهای اقتصادی را یادآور می‌شوند، ولی درتهیه کتابهای کمک آموزشی رایج حاضر به صرف هزینه هستند. چنانکه بنابر پژوهشهای انجام شده یک کودک دوره ابتدایی به طور میانگین، هرساله بین 15 تا 200 هزار تومان کتاب کمک آموزشی تهیه می‌کند.

تجارت آموزش؛ گزارشی از بازار داغ کتاب های کمک آموزشی

نظام آموزشی مشکل دارد؟

به خاطر توصیه معلم، ناچارم

سایه کتاب های کمک آموزشی بر کتاب های درسی

کتاب های درسی کارشناسی شده اند

کتاب های شبه آموزشی  همچون فست فود هستند

تجارت شبه آموزشی برای برخی سود و  برای نسلی سوگ دارد

همه در راستای یک هدف!

آنچه در ذیل می آید گزارش  خبرنگار روزنامه خراسان است از اهم آنچه در سمینار علمی تخصصی نقدو بررسی کتاب های کمک آموزشی نامناسب گذشته است ، شایان ذکر است این سمینار به همت انجمن علمی دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه فردوسی مشهد در بیستم آبان در دانشکده برگزارگردید

یک پسربچه که ظاهرش کاملا نشان می دهد درس خوان و زرنگ است در خانه ای مرفه و با والدینی که گویا افرادی بسیار دقیق و آگاه و اهل مطالعه اند، مادرش هم با افتخار علت موفقیت پسرش را استفاده از محصولات کمک آموزشی می داند.

این تصویر و فضای حاکم بر آن در تبلیغات تلویزیونی محصولات کمک آموزشی برای ما کم و بیش آشناست. انواع کتاب های تستی و تشریحی کمک آموزشی برای مقاطع و پایه های تحصیلی مختلف که حالا آن قدر زیاد شده است که برای انتخاب آن ها باید از یک مشاور حرفه ای کمک بگیری!یاد حرف های آن روز معلمی می افتم که در جلسه اولیاء و مربیان به والدین تاکید می کرد که این کتاب های کمک آموزشی را برای دانش آموزان نخرید مگر مواردی که خود معلمان بگویند.انتشار کتاب های کمک آموزشی با عناوین مختلف و تبلیغات گسترده آن قدر طبیعی شده است که شاید کسی حتی این سوال هم برایش مطرح نشود که آیا واقعا وجود این انبوه کتاب ها برای دانش آموزان ضرورتی دارد؟

نظام آموزشی مشکل دارد؟

آیا نظام آموزش و پرورش به عنوان اصلی ترین و مهم ترین نهاد آموزشی و تربیتی کشور در این زمینه مسئولیتی احساس نمی کند؟ به ویژه در شرایطی که گاه معلمان در مدارس برخی از این کتاب ها را برای استفاده دانش آموزان معرفی می کنند.شاید تاکید بر ارزیابی های گوناگون از جمله کنکور و توسعه مدارس متنوع و متفاوت که هر کدام آزمون ها و ملاک های ورودی مخصوص به خود را دارند یکی از عوامل مهم زمینه ساز برای رشد قارچ گونه کتاب های کمک آموزشی نامناسب باشد 

سایه کتاب های کمک آموزشی بر کتاب های درسی

دکتر محسن اصغری نکاح روان شناس با بیان این مطلب که فراگیری کتاب های کمک آموزشی و رشد قارچ گونه آن ها طی سال های اخیر به حدی رسیده است که دیگر باید گفت کتاب های درسی در سایه این کتاب های کمک آموزشی قرار دارند به خراسان می گوید: متاسفانه این کتاب ها دوره های پیش دبستانی و دبستانی را که آسیب پذیرترین دوره های آموزشی است دربر می گیرد و تا دوره راهنمایی و دبیرستان نیز ادامه پیدا می کند.این کارشناس با اشاره به این که اسامی فرهنگی یا شبه علمی و آموزشی یا شبه هنری که برای این کتاب ها انتخاب می شود، کنجکاوی کودکان را تحریک می کند، ادامه می دهد: این کتاب ها بانکی از سوال، تست، تکرار و تمرین است که کاملا با اهداف آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش در تعارض قرار دارد.

هدف، حفظ کردن مطالب و مهارت تست زنی و پاسخ دادن به سوالات نیست، اهداف تعلیم و تربیت این است که دانش آموزان تا حدی نسبت به دانش مسلط شوند و بیشتر فکر کنند، مهارت های زندگی، همدلی، پیوندهای عاطفی و هیجانی، رشد هیجانی و معنوی، معنادار دانستن هستی، شناخت و ارتباط با والدین و احساس مثبت نسبت به آموزه های اخلاقی و دینی را بیاموزند ولی در حال حاضر شرایط به گونه ای است که بچه ها زمان بسیار زیادی را صرف پاسخ دادن به سوال و تست زدن می کنند.عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی می افزاید: اگر به انجام چنین تمرین های فشرده ای نیاز بود آموزش و پرورش، خودش اقدام لازم را انجام می داد.

 

کتاب های درسی قوی هستند

وی از قوت کتاب های درسی یاد و تاکید می کند: با وجود نقدهایی که به عملکرد آموزش و پرورش می شود باید منصفانه گفت: کتاب های درسی یکی از قوی ترین نقاط قوت آموزش و پرورش کشورمان است که با نظر گروه کارشناسی و با اهداف چند بعدی و در نظر گرفتن اهداف طولی و عرضی طراحی شده است و در آن به تفاوت های فردی دانش آموزان توجه شده است.

 

کتاب هایی همچون فست فود

اصغری نکاح با بیان این مطلب که در حال حاضر دانش آموزان در کنار هر کتاب درسی خود کتاب دیگری نیز در دست دارند ادامه می دهد: در حال حاضر بچه ها به جای این که تمام تمرکز خود را روی تعمق بخشیدن به مطالب درسی بگذارند باید مطالب مختلف با حجم بالایی را بخوانند و در واقع این کتاب ها مانند فست فود عمل می کنند که ارزش غذایی مطلوبی ندارند ولی مصرف آن ها بسیار زیاد شده است.این روان شناس از دست دادن فرصت بازی، مشارکت در خانه، مطالعه آزاد و انجام تکالیف هدفمند را که از سوی معلم ارائه می شود از دیگر آسیب هایی می داند که با رواج بیش از اندازه این گونه کتاب های کمکی دامان دانش آموزان را می گیرد. وی تصریح می کند: متاسفانه چون گاهی این کتاب ها از سوی معلم یا مدرسه پیشنهاد یا توصیه می شود، بسیاری از خانواده ها گمان می کنند مورد تایید آموزش و پرورش هم هست و بنابراین حتی گاهی با وجود هزینه زیاد باز هم آن را تهیه می کنند.

 

تجارت شبه آموزشی

استاد دانشگاه در ادامه سود بالایی راکه این محصولات آموزشی نصیب برخی افراد می کند، یادآور می شود و می افزاید: کوله بار سنگینی از کتاب که در راستای هدفی که می توان نامش را تجارت شبه آموزشی گذاشت تولید می شود فرزندان ما را سطحی نگر بار می آورد. وی از بین رفتن علاقه به مطالعه و نبود تفکر عمیق بین دانش آموزان را زنگ خطری در مسیر پرورش آن ها دانست و با ابراز تاسف از هزینه های بالایی که خانواده ها برای خرید این گونه کتاب ها انجام می دهند ولی حاضر نیستند برای خرید کتاب های غیردرسی یا اشتراک مجلات مناسب هزینه کنند از نظارت ضعیف آموزش و پرورش بر این روند بیمارگونه انتقاد و تصریح می کند: نگرانی از این است که این مسئله به نیاز کاذبی تبدیل شود که روحیه علمی دانش آموزان را از بین ببرد و آن ها در آینده حتی برای انتخاب های مهم زندگی شان دچار مشکل شوند.

 

همه در راستای یک هدف!

دکتر محمد اعتصامی؛ مسئول بخش علوم انسانی دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی آموزش و پرورش نیز در گفت وگو با خراسان بر هدفمندی کتاب های درسی آموزش و پرورش تاکید می کند و می افزاید: کتاب های درسی خود دارای هدف و رویکرد معینی هستند که باید محور تدریس و آموزش قرار بگیرند و کتاب های کمک آموزشی وقتی مفید خواهند بود که بتوانند همین اهداف و رویکرد، را دنبال کنند اما اگر به اهداف دیگری تنظیم شوند موجب شکل گیری تناقض در دانش آموزان می شود که لطمه بزرگی به آموزش آن ها می زند.

وی با ابراز تاسف از وضعیت کتاب های کمک آموزشی که به طور گسترده در سطح جامعه وجود دارد، ادامه می دهد: متاسفانه آن چه به عنوان کمک آموزشی مطرح است، جانشین تفکر و اندیشه ورزی دانش آموزان شده است زیرا مطالبی که در کتاب های درسی پیش بینی شده با تفکر، تمرین و حل مسائل همراه است اما کتاب های کمک آموزشی تمرین ها را به صورت حل شده در اختیار دانش آموزان قرار می دهد و به همین دلیل یکی از آسیب های جدی آن «تنبلی ذهن» دانش آموزان است اعتصامی با یادآوری رویکرد جدی دیگری در استفاده از کتاب های آموزشی به بحث کنکور می پردازد و می گوید: از آن جا که آزمون کنکور به ویژه در رشته های علوم انسانی با رویکرد اصلی کتاب ها هماهنگ نیست و بیشتر به محفوظات می پردازد لزوم استفاده از کتاب های کمک آموزشی برای ارتقای مهارت تست زنی مطرح می شود. این مسئول شرایط فعلی کتاب های کمک آموزشی را به هیچ وجه برای رشد آموزش دانش آموزان مناسب نمی داند و تاکید می کند: اگر معلمی این کتاب ها را جایگزین کتاب های درسی بکند کارش خلاف قانون است اما اگر به عنوان کار کمک درسی در منزل توصیه ای به شاگردان بکند، باید در نظر بگیرد آیا استفاده از این کتاب تنها امتحان را برای دانش آموز ساده می کند یا به فهم مطالب درسی کمک می کند در واقع یک رابطه و اصل اخلاقی حاکم است.

وی می افزاید: گاهی معلمان تقصیری ندارند و رقابت برای قبولی در کنکور مطرح است و مدرسه ای که میزان قبولی بیشتری داشته باشد، موفق تر شناخته می شود و براین اساس معلمان به سمت کارهای تستی حرکت می کنند. اعتصامی ضرورت هماهنگی بین برنامه های درسی و تقویت کیفیت کلاس های درسی و نظارت جدی بر آن ها را یادآور می شود و تصریح می کند: قطعا منحصر کردن مطالعه دانش آموزان به کتاب درسی کافی نیست و باید کتاب های دیگری را نیز بخوانند به همین منظور در پایان کتاب های درسی، فهرستی از کتاب های کمکی نیز معرفی شده است.




طبقه بندی: اخبار و گزارش ها، ایده ورزی و سهم شما،
برچسب ها: کتاب های شبه آموزشی، آسیب شناسی تربیتی، مشکلات آموزشی، انجمن علمی دانشجویان دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد،
دنبالک ها: قدس آنلاین، پایگاه خبری تحلیلی سراب،

.: Weblog Themes By VatanSkin :.